نکات ایمنی و عوامل مؤثر در برق گرفتگی 

   www.circuit.lxb.ir   اسپارک الکترونیک

* * *

پتانسيل (ولتاژ) برقي كه شخص در معرض آن قرار گرفته است.

شرايط عايق بودن مكاني كه حادثه در آن محل اتفاق افتاده است.

مقاومتي كه پوست يا لباس شخص يا مجموعه آنها از خود نشان مي‏دهند.

محل تماس بدن با جسم هادي.

فشار و ميزان سطح تماس بدن با جسم هادي.

و . . . در ادامه مطلب...

پتانسيل (ولتاژ) برقي كه شخص در معرض آن قرار گرفته است.

شرايط عايق بودن
مكاني كه حادثه در آن محل اتفاق افتاده است.

مقاومتي كه پوست يا لباس شخص يا
مجموعه آنها از خود نشان مي‏دهند.

محل تماس بدن با جسم هادي.

فشار و
ميزان سطح تماس بدن با جسم هادي.





مسير جريان
برق


وقتي جريان برق وارد بدن مي‏شود، مسير خود را از راهي كه كمترين
مقاومت را دارد، انتخاب مي‏كند و از نقطه‏اي نزديك اتصال به زمين خارج مي‏شود. اين
ورود و خروج سبب از بين رفتن بافتها و ضايعات شديد مانند از بين رفتن عضو و حتي مرگ
مي‏شود. بطور خلاصه جريان برق ممكن است از دست چپ به دست راست و بالعكس ، از دست
راست به دست پاي راست يا چپ، از دست چپ به پاي چپ يا راست و يا از پاي راست به چپ و
بالعكس و يا از ميان سيستم عصبي مركزي عبور كند، در هر حال اگر جريان برق به طريقي
از بدن عبور كند كه قلب در مسير آن قرار گيرد، اين بدترين و مخاطره‏آميزترين حالت
براي مصدوم مي‏باشد.


نوع جريان


در برق گرفتگي نوع جريان نيز
بسيار مهم است. جريان برق متناوب خطرناك‏تر از جريان برق مستقيم است. زيرا جريان
متناوب باعث انقباض دايمي عضله شده و قطع جريان وصل شده به بدن طولاني مي‏شود و در
نتيجه آسيب وارده نيز تشديد مي‏شود. البته در ولتاژهاي بالا، جريان مستقيم اثر
تخريبي بيشتري دارد و چون قوسهاي الكتريكي جريان مستقيم سوزانده تر است بنابراين
شدت سوختگي در جريان مستقيم به مراتب بيشتر از جريان متناوب است. از جمله منابع برق
مستقيم مي‏توان از باطري‏ها ، شارژرها و خازنها نام برد.


مقاومت بدن



با توجه به عناصر مختلف تشكيل دهنده بافتهاي بدن، عبور جريان برق از
آنها حرارتهاي مختلف و در نتيجه ضايعات متفاوتي را ببار مي‏آورد. مقاومت بافتهاي
بدن به ترتيب عبارتند از: استخوان ، چربي ، تاندون ، پوست ، عضله ، عصب و عروق
خوني. به عبارت ديگر استخوان بالاترين مقاومت و مايعات داخل رگها كمترين مقاومت را
دارند. پوست بدن نيز مقاومتهاي مختلفي نسبت به جريان برق دارد. هر چه پوست ضخيم تر
و جثه فرد بزرگتر باشد، مقاومت بدن نيز بيشتر خواهد بود و هر چه پوست مرطوبتر باشد،
مقاومت آن كمتر مي‏شود. مي‏توان مقاومت بدن را بين 500 تا 1000 اهم در نظر گرفت.
بنابراين اگر مثلاً از دو دست ولتاژ 220 ولت بگذرد، جرياني با شدت 440 تا 220 ميلي
‏آمپر از بدن عبور خواهد كرد كه خطرناك است.


جريان قوي يا ولتاژ بالا



جريانهاي قوي سبب انقباضات عضلاني شديد، بيهوشي شديد، بيهوشي فوري، فلج
تنفسي و سوختگي‏هاي شديد مي‏شود ، انقباضات عضلاني گاهي سبب پرتاب مصدوم و در نتيجه
شكستگي استخوان مي‏گردد. همچنين ولتاژ زياد موجب ايجاد قوس الكتريكي و حرارتي معادل
2500 تا 4000 درجه سانتيگراد مي‏شود كه حاصل آن گاهي ذغال شدن يك عضو و حتي تمام
بدن مي‏باشد. بنابراين در حوالي سيستم‏هاي انتقال انرژي برق با ولتاژ زياد، خطر
ايجاد قوس الكتريكي و سوختگي فوق‏العاده شديد وجود دارد. در ضمن حتي در مواردي كه
عبور جريان برق قطع مي‏شود، بلافاصله نبايد به مدار نزديك شد، زيرا اثر “خازني“
مدار مي‏تواند با تخليه الكتريكي خود، سبب قوس الكتريكي شده و صدماتي را ببار
آورد



عوامل موثر بر شدت برق گرفتگي :
نوع جريان

متناوب يا
مستقيم
اختلاف پتانسيل

جهت ايجاد مدار الکتريکي نياز به وجود اختلاف
پتانسيلي بين دو نقطه از مدار است که سبب تحرک الکترونها گردد. اين نيروي محرک
اختلاف پتانسيل نام دارد. برق گرفتگي در ولتاژهاي بالا يا پايين ممکن است ايجاد
گردد. در ولتاژهاي پايين ( حدود 120-110 ولت) بدن بايستي در تماس مستقيم با منبع
جريان قرار گيرد در حالي که در برق گرفتگي هاي ولتاژ بالا( حدود 8-5/7 کيلو ولت)
نيازي به تماس مستقيم نيست و در اثر نزديکي به منبع جريان نيز ، الکترونها از طريق
قوس الکتريکي به بدن قرباني منتقل ميشوند
جريان متناوب

به مراتب خطرناکتر
و کشنده قرار جريان مستقيم است معمولاً جريانهاي بين 39تا 150 سيکل بر ثانيه (CPS)
خطرناکترند
شدت جريان

آمپراژ در واقع بيانگر ميزان جريان جاري مي باشد و
ميتوان آن را به عنوان مهمترين عامل دخيل در برق گرفتگي قلمداد
کرد.
مقاومت

هر چه مقاومت ارگاني که جريان از آن عبور مي کند بيشتر باشد،
اثرات تخريبي با شدت بيشتري خود را نشان ميدهند . بيشترين ارگان مقاوم در برابر
جريان الکتريسته پوست است که در قسمتهاي ضخيم و شاخي آن حتي تا اندازه يک ميليون
اهم از خود مقاومت نشان ميدهد . ضخامت پوست و رطوبت آن بر ميزان مقاومت تاثير مي
گذارند .
مسير جريان
مدت عبور جريان حالات احتمالي ايجاد شده متعاقب برق
گرفتگي

- مرگ فوري بدنبال شوک و يا توقف فعاليت هاي تنفسي و قلبي - فلج
نيمي از بدن و يا فلج پاها - از دست دادن حس بويايي، شنوايي يا تکلم و.... - سنکوپ
موقتي همراه با بهبود کامل در صورت تماس کوتاه مدت با جريان کم شدت - انواع شکستگي
هاي استخواني به دنبال اسپاسم ماهيچه ها يا صدمات ثانويه ناشي از برخورد با ساير
اجسام و سقوط . عوامل تشديد کننده اثر جريان الکتريسته : - وجود جريان متناوب -
رطوب البسه - بهداشت پايين - عصبانيت همانگونه که قبلاًنيز اشاره شد، شدت جريان
مهمترين عامل موثر در برق گرفتگي ميباشد از آنجا که ولتاژ معمولاً ثابت است مقاومت
مهمترين عامل تعيين کننده در ميزان جريان عبوري محسوب ميشود ( قانون اهم) بر طبق
مطالعات انجام شده جريانهاي مختلف آثار متفاوتي را ايجاد مي
نمايند:





1 ميلي آمپر: ايجاد سوزش مختصر در پوست

5
ميلي آمپر : ترمور ماهيچه ها 17-15 ميلي آمپر : انقباض ماهيچه ها ( جلوگيري از جدا
شدن قرباني با منبع تماس)

50 ميلي آمپر : انقباض کليه ماهيچه ها از جمله
ماهيچه هاي تنفسي و مرگ متعاقب آن 100

75 ميلي آمپر : فيبريلاسيون بطني
جريانهاي بالاتر و حدود 1 آمپر سبب ايجاد فيبربلاسيون بطني نمي گردند ولي ممکن است
ايست قلبي ايجاد نمايند که اين اثر نيز در صورت قطع فوري جريان از بين رفته و قلب
بصورت طبيعي به فعاليت خود ادامه خواهد داد.

به محض ورود جريان به بدن فرد
قرباني ، الکترونها سعي در خروج از بدن از طريق نزديکترين راه ممکن را دارند که
معمولاً مسير دست به پا يا دست به دست است . مدت زماني که طول مي کشد تا فرد در اثر
برق گرفتگي فوت نمايد به شدت جريان عبوري وابسته ميباشد. در برق گرفتگي با ولتاژ کم
و در حضور فيبربلاسيون بطني فوراً هوشياري فردمختل نمي گردد زيرا مغز بمدت 15-10
ثانيه جهت مصرف خود اکسيژن ذخيره دارد و در اين مدت نيازمند به فعاليت قلب نميباشد
. در موارد برق گرفتگي با ولتاژ کم انجام اعمال احيا و بکارگيري ودفيبريلاتور قلبي
مي تواند از وقوع مرگ ممانعت بعمل آورد . البته بايد اين نکته را در نظر داشت که
قلب داراي قدرتي ذاتي است که پس از مدت کوتاهي که دستخوش امواج ناهماهنگ و
فيبريلاسيون است بطور خودبخود و بدون نياز به محرک خارجي مي تواند به ريتم طبيعي
خود بازگشت نمايد . در برق گرفتگي هاي با ولتاژ بالا ممکن است ضايعات الکتروترمال
غير قابل بازگشت در بافتها ايجاد گردد . بدين ترتيب که با وجود آنکه قلب پس از ايست
کوتاه ممکن است مجدداً فعاليت خود را آغاز نمايد لکن بدنبال توقف مراکز تنفسي در
ساقه مغز متعاقب آثار گرمايي جريان ايست تنفسي رخ مي دهد .

از آثار گرمايي
جريان با ولتاژ بالا در اعدام هاي قانوني استفاده مي گردد در اين حالت سوختگي درجه
3 در محل تماس الکترودها با پوست ايجاد شده و درجه حرارت مغز تا 63 درجه سانتي گراد
افزايش مي يابد . بدين ترتيب عوامل منجر به مرگ در موارد برق گرفتگي را بدين ترتيب
مي توان خلاصه نمود :

توقف مراکز تنفسي( در ولتاژهاي
بالا)

فيبريلاسيون بطني ( در ولتاژهاي پايين)

... عوارض ناشي از برق
گرفتگي نظير عفونت ، سپتي سمي و

شکستگي هاي ناشي از برق گرفتگي


درصورت تماس فرد با جريا ن 5 ميلي آمپري تقريباً تمام عضلات دچار انقباض مي
گردند . چنين شدت جرياني با ولتاژ کم يا زياد مي تواند سبب شکستگي استخواني گردد.
اين شکستگي در استخوانهاي مختلف ممکن است ايجاد گردد از آن جمله مي توان به
استخوانهاي کتف ، بازو ، ران و مهر ه ها اشاره نمود . قبل از بکارگيري شل کننده هاي
ماهيچه اي موارد زيادي از شکستگي استخوانها در اثر ECT (Electro convulsive
therapy) گزارش شده اند حرکات غير ارادي ناشي از انقباض ماهيچه ها متعاقب برق
گرفتگي : در اثر انقباض ماهيچه ها متعاقب برق گرفتگي علاوه بر شکستگي استخواني که
قبلا به آن اشاره شد حالات زير نيز ممکن است رخ دهد : - گردن و پشت به عقب خم
ميشود. - بازوها به سمت داخل چرخده ، آرنج خم شده و انگشتان به حالت مشت شده قرار
مي گيرند. - لگن و زانوها صاف شده و پاها بصورت مستقيم قرار مي گيرند . - در صورتي
که فرد چيزي را در دست دارد آنرا محکمتر در دستان مي فشرد. تحقيقات انجام شده نشان
داده اند که اين انقباضات عضلاني بر حسب حالت اوليه فرد مي تواند باعث پرت شدن وي
به جلو يا عقب گردد. يافته هاي اتوپسي : تقريباً در تمام موارد برق گرفتگي با ولتاژ
بالا و در 50% از موارد آسيب با ولتاژ پايين سوختگي هاي الکتريکي در بدن مشاهده مي
گردد در برق گرفتگي با ولتاژ پايين اين سوختگي ها در محل خروجي و ورودي هر دو ممکن
است وجود داشته باشد.و گاه نيز اصلاً مشاهده نميشود. در موارد برق گرفتگي بعلت
ايجاد اسپاسم عضلاني و مصرف شدن ذخاير ATP جمود نعشي با شدت بيشتر ايجاد مي گردد و
الگوي ايجاد جمود نعشي نيز مسير عبور جريان را مي تواند بيان نمايد . سوختگي ايجاد
شده در ولتاژهاي پايين بصورت يک منطقه قرمزرنگ همراه با تاول و يا منطقه سفيد رنگ
ديده ميشوند بصورت کلاسيک در اطراف سوختگي فوق ( مارک الکتريک ) يک منطقه رنگ پريده
و در حاشيه آن پرخوني معمولاً سوختگي ايجاد شده بزرگ نبوده و اندازه آن از چند ميلي
متر تا 5/1 -1 سانتي متر متفاوت است . در نماي ميکرسکپي اپيدرم حالت پنير سوئيسي
پيدا مي کند . ذرات کوچک فلزي از جسم هادي ممکن است در منطقه سوختگي جايگزين شده و
توسط Scannimg electron microscopy بررسي مي باشد اين حالت بيشتر در برق گرفتگي هاي
با ولتاژ بالا قابل مشاهده است . بر خلاف سوختگي هاي ناشي از برق گرفتگي با ولتاژ
پايين ، در ولتاژهاي بالاتر سوختگي هاي شديد که حتي گاه حالت ذغالي نيز پيدا مي کند
مشاهده ميشود در اثر تماس با منبع جريان و يا وجود فاصله اندک بين منبع و قرباني
ضايعات متعدد و کنار هم ممکن است مشاهده شود.(Spark lesions) سوختگي هاي مختصر
متعدد توسط قوس الکتريکي ناشي از جريان نيز ممکن است ايجاد شوند. در ولتاژهاي بسيار
بالا تخريب وسيع به همراه از دست دادن اندام ها و پارگي ارگانها ممکن است مشاهده
گردد. در موارد برق گرفتگي خصوصاً در موارد با ولتاژ پايين علاوه بر بررسي جسد ( که
گاهاً هيچ يافته اي وجود ندارد ) بايستي به دقت صحنه را معاينه نمود. Manner of
death: در بيشتر موارد اتفاقي است و معمولاً در اثر نقايص وسايل و ابزارهاي
الکتريکي رخ ميدهد . برق گرفتگي با ولتاژ بالا در اثر تماس با خطوط انتقال فشار قوي
که روي زمين افتاده اند و يا در اثر تماس اين خطوط با آنتن ممکن است رخ دهد. خودکشي
به اين طريق معمولاً نادر بوده و در اين موارد معمولاً افراد وسايل الکتريکي را به
نحوي دستکاري مي کنند که بتواند موجبات برق گرفتگي را فراهم آورد . قتل حتي از
خودکشي نيز نادرتر بوده و در اينمورد معمولاً وسيله برقي به طريقي بداخل وان حمام
که فرد قرباني در آن استحمام مي کند قرار مي گيرد در اين مورد بعلت مقاومت پايين
معمولاً علائم سوختگي مشاهده نميشود و در صورتيکه بعد از فوت وسيله برقي از داخل
وان حمام برداشته شود معمولاً علت فوت ناشناخته باقي مي ماند . امروزه موارد برق
گرفتگي اتفاقي و قتل به علت استفاده از GFCI هاي (Ground – Fault corrent
Interrupters ) با ولتاژپايين کاهش يافته است . لازم است از اينگونه جريانها بطور
روتين در حمام و آشپزخانه ها استفاده شود. اين وسايل شدت جريان را ارزيابي مي کنند
. و در صورت وجود اختلاف بيشتر از SMA ، مدار گسيخته شده و مانع برق گرفتگي ميشوددر
حالت طبيعي تا زمانيکه اختلاف جريان به 15 ميلي آمپر برسد مدار قطع نميشود بنابراين
در اکثر موارد برق گرفتگي فيوز منزل دچار اختلالي نشده است در حاليکه برق گرفتگي رخ
داده است . برق گرفتگي در آب بر اثر وجود لامپهاي داراي نقص فني که در استخر کار
گذاشته شده است نيز رخ مي دهد . GFCIS از اينگونه حوادث جلوگيري بعمل مي آورد .
پيشگيري و درمان : در موارد برق گرفتگي، نکته اصلي ومهم پيشگيري است رعايت نکات
ايمني در خانه و محل کار ، اطمينان از صحت کارايي وسايل برقي ، توجه به ايمني مناطق
پرخطر نظير محيط حمام و عدم بکارگيري لوازم برقي نظير سشوار و بخاري برقي در اين
مکانها از نکات مهم و اساسي در اين زمينه محسوب مي گردد. اقدامات درماني در مرحله
حاد و اوليه سعي در باز نگهداشتن راه هوايي جهت برقراري و نگهداري فعاليت تنفسي است
که ممکن است به دليل اسپاسم عضلات بين دنده اي و ديافراگم دچار اختلال شده باشد .
در صورتيکه در مراحل ابتدايي برق گرفتگي و اثر سوء آن بر سيستم هدايتي قلب
cardioversioin توسط D.c Shock انجام گيرد مي توان ريتم قلب را به حالت طبيعي
برگرداند که معمولاً در اين حالت قلب بصورت پايدار با ريتم نرمال به فعاليت خود
ادامه ميدهد . در صورت رابدوميوليز شديد ممکن است کار کليه ها دچار اختلال گردد که
مايع درماني در اين موارد اولين اقدام مي باشد . اختلالات پايداري و دپررس ممکن است
در اثر عوارض ناشي از برق گرفتگي رخ دهد که در هر مورد اقدامات درماني خاص آن
بايستي انجام شود . براي مثال جهت درمان سوختگي هاي ناشي از برق گرفتگي و بريدمان
منظم زخم ها و پانسمان مرتب آن بهمراه استفاده از کرم هاي مناسب و درمان آنتي
بيوتيکي لازم وضروري است در صورت بروز اختلالات عصبي و رواني مي توان با استفاده از
مشاوره هاي روانپزشکي و داروهاي مناسب بيماري را تا حدي کنترل نمود . deformity
جوشگاه هاي ناشي از سوختگي متعاقب برق گرفتگي را نيز مي توان به کمک روشهاي مختلف
فيزيوتراپي به ميزان قابل توجهي بهبود بخشيد.


آثار برق
گرفتگی:

عبور جریان الکتریکی از بافتهای زنده با توجه به جریان عبوری, نوع
برق گرفتگی, مدت زمان برق گرفتگی و... میتواند آثار مختلفی را در پی داشته باشد و
عمق آثار نیز با توجه به هر کدام از عوامل, متفاوت خواهد بود. آثار جدی و مهم برق
گرفتگی بر روی بدن جانداران و به ویژه انسان دو دسته
هستند:







سوختگی:



زمانی که جریان
الکتریکی در یک ماده جاری میشود, در قسمتهایی که در برابر جریان مقاومت میکنند
اتلاف انرژی به وجود میآید, این انرژی اتلاف شده معمولا به صورت گرما آزاد میشود.
این ساده ترین تاثیر جریان الکتریکی بر روی بافتهای زنده است. جریان الکتریکی
باعث افزایش حرارت در این بافتها میشود و در این حالت اگر میزان حرارت به اندازه
کافی زیاد باشد, بافت زنده خواهد سوخت. از نظر ظاهری این سوختگی شبیه سوختگی به
وجود آمده بر اثر شعله است با این تفاوت که به علت عبور جریان از داخل بدن میتواند
بافتهای داخلی بدن مصدوم و حتی اندامهای حساس را نیز
بسوزاند.





تأثیر برق گرفتگی بر روی دستگاه
عصبی













یکی از اثرات مهم
عبور جریان الکتریکی از بدن که از نظر مهلک بودن میتوان آن را پر اهمیت ترین اثر
جریان الکتریکی بر روی بدن دانست, اثار آن بر روی سیستم عصبی است. منظور از سیستم
عصبی, شبکهی بین سلولهای عصبی یا همان نرونهاست, که وظیفه آنها تنظیم فرآیندهایی
است که در اعضای بدن انجام میپذیرد. از جمله بخشهای مهم سیستم عصبی میتوان از
مغز, نخاع و سلولهای حسی بدن را نام برد.



ارتباط بین سلولهای عصبی
به وسیله جریان الکتریکی انجام میپذیرد. این سلولها برای برقراری ارتباط از
سیگنالهای الکتریکی با جریان و ولتاژ بسیار پایین استفاده میکنند. به وسیله این
سیگنالها دستورات از سیستم عصبی به قسمتهای مختلف بدن مانند ماهیچهها یا غدد
درون ریز میرسد. حال اگر جریان برق در بدن یک موجود زنده به اندازه کافی زیاد
باشد, سیگنالهای الکتریکی فرستاده شده به وسیله مغز را خنثی خواهد کرد, بنابراین
از ایجاد عکس العمل در بدن مصدوم جلوگیری خواهد کرد. همچنین عبور جریان الکتریکی
از رگهای عصبی موجب به وجود آمدن حرکات غیر ارادی در بدن مصدوم خواهد شد به طوری که
مصدوم نمیتواند هیچ اقدامی در مدت برق گرفتگی انجام دهد. این حالت زمانی که مصدوم
هادی برق دار را به وسیله دست خود گرفته, میتواند خیلی خطرناک تر باشد چراکه
ماهیچههای قرار گرفته بر روی ساعد که مسئول خم کردن انگشتان هستند از ماهیچههایی
که مسئول صاف کردن انگشتها هستند قویترند. هنگام برق گرفتگی هر دونوع ماهیچه تلاش
میکنند تا منقبض شوند اما در این حالت به علت قوی تر بودن ماهیچههای خمکننده
پیروزی با آنهاست. اتفاقی که در این لحظه رخ میدهد این است که دست با تمام قوا مشت
میشود, اگر زمانی که این اتفاق رخ میدهد هادی حامل جریان کف دست مصوم باشد, با
مشت شدن دست هادی به دست چسبیده و هدایت الکتریکی بهتر برقرار خواهد شد. این
میتواند موقعیت مصدوم را بیش از پیش خطر ناک کند. باید به این نکته اشاره کرد که
در این حالت ول کردن هادی برای مصدوم غیر ممکن است.

افرادی که تجربه برق
گرفتگی دارند احتمالاً با تشنجهای به وجود آمده در این حالت آشنا هستند. این
تشنجها تنها در حالتی از بین خواهند رفت که عبور جریان از بدن متوقف شود. البته
حتی پس از قطع برق نیز تا مدتی کنترل بعضی ماهیچهها برای مصدوم غیر ممکن است و
همچنین عملکرد انتقال دهندههای عصبی تا مدتی مختل خواهد شد. از این قابلیت برای
ساخت سلاحهای بی حرکت کننده استفاده میشود

اثرات عبور جریان الکتریکی در
بدن تنها به ماهیچههای حرکتی بدن محدود نمیشود. قلب و ششها دارای دیافراگمها یا
دریچههایی هستند که عملکرد آنها را کنترل میکند. با عبور جریان از بدن سیگنالهای
الکتریکی مغز برای این ماهیچهها خنثی خواهد شد و بدین ترتیب این ماهیچهها دچار
عارضه "fibrillation " یا انقباض بی نظم عضلانی خواهد شد (در صورت AC بودن جریان).
در این حالت قلب با سرعت بیشتر و با فشار کمتری میتپد به طوری که نمیتواند عمل
رساندن خون به قسمتهای حساس بدن را انجام دهد. در هر حال نتیجه یک برق گرفتگی با
شدت بالا, چه ایست قلبی باشد و چه خفگی مرگبار خواهد بود.

جریان الکتریکی از
جهت نوع AC یا DC نیز میتواند آثار متفاوتی بر روی بدن داشته باشد. جریان DC
هنواره دارای مقداری ثابت است این خاصیت جریان DC میتواند موجب شود مصدوم در هنگام
برق گرفتگی کاملاً فلج شود. بر عکس در جریان AC به خاطر تغییرات دائمی در بین هر
سیکل, امکان فرار از حالت بیحرکت شدن بیشتر است. بنابر این از نظر بیحرکت کنندگی
جریان DC از AC خطرناک تر است. اما تأثیرات جریان AC بر روی قلب میتواند مرگبارتر
باشد چراکه جریان AC به راحتی قلب دچار حالت ضربان نا منظم (fibrillation) میکند و
این در حالی است که جریان DC تنها موجب ایست قلبی میشود. در اینجا باید به این
نکته اشاره کرد که امکان بازگشت برای قلبی که دچار ایست شده باشد از قلبی که دچار
ضربان نامنظم شده باشد بیشتر است.