مدار کلید حساس به نور
قطعات مورد نیاز
1 عدد آیسی 741 1 عدد رله 12 ولت 1 عدد دیود 1N4007 1 عدد ترانزیستور BC109 3 عدد مقاومت 10 کیلو اهم 1 عدد مقاومت 4.7 کیلو اهم 1 عدد مقاومت 270 کیلو اهم 1 عدد مقاومت 1 کیلواهم 1 عدد فیوز 1 آمپر 1 عدد پتانسیومتر 1 مگا اهم 1 عدد مقاومت نوری(LDR) 2 سانتی متر وارنیش به قطر فتو سل برد بورد سیم تلفنی لامپ 220 ولت با سرپیچی که دو سیم ازآن بیرون آمده باشد


طبق معمول در ابتدا پایه های مربوط به تغذیه آیسی 741 را ببندید.پایه شماره 4 تغذیه زمین و پایه 7 تغذیه مثبت است. پایه 2 این آیسی ورودی منفی و پایه 3 ورودی مثبت است.پایه 2 را با یک مقاومت 10 کیلو اهم به پایه وسط پتانسیومتر 1 مگا اهم متصل کنید.یکی از پایه های کناری این پتانسیومتر را به زمین متصل کنید. دومرتبه از پایه 2 با یک مقاومت نوری به طور مستقیم به مثبت ولتاژ وصل کنید. پایه 3 را که ورودی مثبت است یک بار با مقاومت 10 کیلو اهم به زمین و بار دیگر با یک مقاومت 10 کیلو اهم دیگر به مثبت ولتاژ وصل کنید.
از پایه 6 که خروجی این آیسی است.با یک مقاومت 270 کیلو اهم به پایه 3 که ورودی مثبت است وصل کنید.در واقع شما با این کارخروجی را به ورودی فیدبک می کنید. حال از پایه خروجی 6 آیسی به یک سر مقاومت 4.7 کیلو اهم وصل کنید.،سر دیگر مقاومت4.7 کیلو اهم را به یک سر مقاومت 1 کیلو اهم متصل نمایید.،و سر دیگر این مقاومت را زمین نمایید. حال به سراغ رله می رویم.
به شکل رله یک کنتاکت از پایین نگاه کنید.متوجه 5 پایه فلزی می شوید.سه پایه به یکدیگر نزدیک هستند.، و دو پایه دیگر از این 3 پایه فاصله دارند. از این 3 پایه 2 پایه کناری مخصوص اینرجایز شدن یا در واقع تحریک رله و عوض شدن جهت کلید درونی در این المان است.اگر با دقت به شکل این المان از زیر نگاه کنید.،متوجه می شوید.از سه پایه گفته شده یک پایه کمی جلوتر است.این پایه در حالت عادی،یعنی حالتی که رله تحریک نشده است.با یکی از دو پایه دیگر که مجزا از دو پایه اینرجایز شدن است.،اتصال دارد.این اتصال را حتی می توانید با ولت متر تجربه کنید.
وقتی رله اینرجایز یا تحریک شود جهت ارتباط این پایه مشترک عوض می شود.و با پایه دیگر رله ارتباط پیدا می کند.در حالت عادی همانطور که در نقشه ملاحظه می کنید از این رله یک پایه آزاد است. این پایه در واقع همان پایه ای است.که در حالت عادی پایه مشترک با آن ارتباط دارد.
همانطور که در نقشه ملاحظه می کنید.یک پایه از دو پایه مربوط به اینرجایز این رله به طور مستقیم به مثبت ولتاژ متصل است.زمین این رله برای اینرجایز شدن از کلکتور ترانزیستور ایجاد می شود. همانطور که در شکل مشخص است.در اتصال بین پایه مشترک با لامپ از یک عدد فیوز یک آمپر جهت محافظت مدار استفاده شده است.با استفاده از فیوز مقدار جریانی که وارد سر مشترک رله می شود 1 آمپر است.در صورتیکه میزان جریان بیشتر از 1 آمپر باشد.فیوز به صورت محافظ عمل می کند و ارتباط رله با لامپ را قطع می کند اگر بخواهید با این مدار روشنایی یک لامپ 220 ولت را کنترل کنید.بهتر است از فیوز استفاده کنید.
حال به توضیحات مربوط به قسمت نحوه اتصال لامپ می پردازیم. در این قسمت یک سر سیم که از سر پیچ لامپ بیرون آمده به صورت مستقیم واردیکی از سوراخهای پریز برق کنید. باز هم تذکر می دهم.که این مدار را با حظور فرد بزرگتر و کسی که نسبت به برق آگاهی دارد ببندید.تا خدای نکرده دچار مشکل برق گرفتگی نشوید. سر رله که در حالت عادی به پایه مشترک رله ارتباط ندارد را وارد .سوراخ دیگر پریز برق کنید.سر مشترک رله را نیز با یک فیوز یک آمپر به سر دیگر لامپ که به طور مستقیم به پریز وصل نیست.،متصل کنید. سر دیگر سیمی که از سر پیچ بیرون آمده است.به طور مستقیم به سر مشترک رله وصل کنید.،در حالت عادی یعنی زمانی که رله اینرجایز نشده است.این سر مشترک با پایه ای از رله ارتباط دارد.، که به هیج جایی وصل نیست.زمانی که ترانزیستور زمین را برای یک سر رله در اثر نبودن نور فراهم کند.رله که یک سرش به طور مستقیم به ولتاژ‌متصل است.،اینرجایز می شود.،
و فاز یا نول را که بروی پایه مشترک است.بروی سر دیگر لامپ می افتد. و لامپ روشن می شود برای عملکر بهتر مدار توصیه می کنم از وارنیش استفاده کنید.قطر وارنیشی که تهیه می کنید به اندازه قطر مقاومت نوری باشد تا مانع رسیدن نور از اطراف به آن بشود. در حال عادی با توجه به اینکه مقاومت نوری به مثبت ولتاژ متصل است.و سر دیگر آن به پایه 2 که ورودی منفی است.،ولتاژ در این پایه منفی بیشتر از مقدار ولتاژ در پایه مثبت است.زمانیکه مانع از رسیدن نور به مقاومت نوری می شوید.ولتاژ در پایه منفی بیشتر از ولتاژ‌در پایه مثبت می شود.،این اختلاف ولتاژ باعث تحریک پایه 6 در خروجی آیسی می شود.ایجاد ولتاژ در پایه 6 آیسی باعث تحریک ترانزیستور و بوجود آمدن زمین در کلکتور ترانزیستور می شود.در این حالت بدلیل اینکه رله سر دیگرش به مثبت ولتاژ‌متصل است.تنها احتیاج به زمین دارد تا تحریک شود.،این زمین شدن توسط ترانزیستور برای رله ایجاد می شود. با پیچاندن پتانسیومتر می توانید میزان ولتاژ‌ورودی در پایه 2 و حساسیت مدار را کنترل کنید. در پایه 3 همانطور که می بینید.،از دو مقاومت 10 کیلو اهم که یک به زمین و دیگری به مثبت ولتاژ متصل شده است.،استفاده شده است.با یک تقسیم ولتاژ ساده چون این دو مقاومت یکسان بوده و به صورت سر ینیز بسته شده اند .ولتاژ حدود 5 ولت را در این پایه مثبلت داریم،ولتاژ در پایه 2 نیز در حالت عادی حدود 8 تا 9 ولت است.که در صورت نبودن نور این ولتاژ به حدود 2 تا 3 ولت می رسد که این ولتاژ از ولتاژ‌در پایه 3 کمتر است.در این حالت است که رله با توجه به توضیحات قبلی اینرجایز شده و لامپ روشن می شود.
همانطور که در نقشه ملاحظه می کنید.، دیود در این مدار نقش محافظتی دارد.در واقع این دیود که به صورت برعکس بر روی پایه های اینرجایز رله قرار گرفته مدار شما را از جریان برگشتی رله هنگامیکه نور در محیط باشد.،محافظت می کند. مقاومت نوری، نور دریافت کند.